Teoria Poliwagalna w badaniach naukowych

Publikacje Naukowe

Serdecznie polecamy bazę artykułów naukowych, książek oraz wywiadów (w języku angielskim), która jest dostępna na stronie Polyvagal Institute w zakładce "Explore".
Natomiast na rynku polskim dostępne są już cztery publikacje dedykowane Teorii Poliwagalnej, do lektury których gorąco zachęcamy.

O Teorii Poliwagalnej

Teoria Poliwagalna jest nauką o autonomicznym układzie nerwowym, jego budowie, funkcji, a także zmianach, jakie zaszły w jego budowie w procesie ewolucji. Teoria Poliwagalna wyjaśnia, w jaki sposób nasze układy nerwowe w każdej chwili naszego życia dbają o nas i nasze bezpieczeństwo. Teoria Poliwagalna kieruje się trzema podstawowymi założeniami, które opisują pracę trzech podstawowych obwodów (szlaków) autonomicznego układu nerwowego (AUN).

Założenia Teorii Poliwagalnej

Hierarchia opisuje reakcję autonomicznego układu nerwowego, która przebiega w określony, zgodny z rozwojem ewolucyjnym sposób. Najpierw reaguje najnowszy rozwojowo obwód wentralny (szlak brzuszny). Kontroluje on dwa starsze ewolucyjnie szlaki: szlak współczulny i szlak błędny dorsalny (grzbietowy). Gdy pojawia się zagrożenie, w pierwszej kolejności uaktywnia się obwód wentralny (brzuszny). Jeśli reakcja z obwodu wentralnego nie przyniesie rozwiązania zagrażającej sytuacji, to w drugiej kolejności angażowany zostaje ewolucyjnie starszy układ współczulny. Mobilizuje on duże zasoby energii a jego reakcja znana jest jako „walcz lub uciekaj”. W sytuacji wyczerpania zasobów lub zagrożenia życia dochodzi do aktywacji najstarszego szlaku dorsalnego (grzbietowego), który przejawia się znieruchomieniem, tzw.: zamarciem, zerwaniem kontaktu z innymi oraz wycofaniem.

Neurocepcja to termin wprowadzony do nauki przez dr. Stephena Porgesa. Jest to automatyczne, niezależne od naszej woli i świadomości „skanowanie” środowiska wewnętrznego (ciało), zewnętrznego (świat), a także relacji z innymi ludźmi. Neurocepcja poszukuje sygnałów bezpieczeństwa lub zagrożenia. Wadliwa neurocepcja może sygnalizować niebezpieczeństwo w sytuacjach gdy w rzeczywistości nic nam nie zagraża.

Koregulacja to termin określający wzajemny, często nieświadomy wpływ, jaki wywierają na siebie układy nerwowe ludzi. Przykładem koregulacji jest diada matka-dziecko. 

Trzy szlaki (obwody) AUN

Najnowszy ewolucyjnie. Odpowiada za budowanie i podtrzymywanie dobrych relacji z innymi, wyrażanie uczuć, oraz emocji w sposób zarówno werbalny jak pozawerbalny.

Starszy ewolucyjnie od szlaku wentralnego. Zapewnia mobilizację i odpowiedni poziom energii w sytuacji zagrożenia.

Najstarszy ewolucyjnie. Gdy jesteśmy bezpieczni dba o prawidłowe funkcjonowanie tkanek, narządów oraz ich regenerację. W sytuacjach  zagrożenia włącza tryb oszczędzania energii, powoduje znieruchomienie i wycofanie.

@2021 Instytut Poliwagalny

Polityka Prywatności